Wyróżnienie grup formalnych i nieformalnych

Inny rodzaj typologii stanowi wyróżnienie grup formalnych i nieformalnych. Grupy formalne różnią się od nieformalnych genezą, więzią grupową, sposobem unormowania struktury grupy oraz zasadami rekrutacji członków. Każda grupa wywiera bardzo silny wpływ na swoich członków. Przy tych rozważaniach wspomnieć należy również o koncepcji grup odniesienia, które według H. H. Hymana są grupami oceniającymi swój status, czyli pozycję w społeczeństwie. Przy szerszym rozumieniu, grupą odniesienia może być każda grupa, która z jednej strony stanowi podstawę do porównania swoich postaw, ocen, norm, a z drugiej strony jest źródłem akceptowanych przez członków postaw, ocen, norm i wartości. Niekiedy formułuje się tezę, że istnieją negatywne grupy odniesienia, przez porównanie z którymi odrzuca się określone postawy i wartości. Dlatego też wpływ grupy na jednostkę, rozpatrywany z punktu widzenia szeroko pojmowanego interesu społecznego, może być pozytywny bądź negatywny. Istotną rolę odgrywa tutaj społeczna aprobata ze strony rówieśników, która może stać się cenniejsza niż aprobata rodziców czy nauczycieli. Tego typu zjawisko może prowadzić do „antyspołecznego” zachowania aprobowanego przez grupę. Z racji jednak szerokiego zagadnienia tego problemu nie zostanie on tutaj rozwinięty, a jedynie zasygnalizowany.